×
Om je de juiste producten aan te kunnen bieden willen we graag van je weten hoeveel medewerkers er in dienst zijn.

Digitale communicatie in de zorg - 5 trends voor 2022

Dat we in interessante tijden leven mag duidelijk zijn - de pandemie duurt voort, de zorg innoveerde de afgelopen jaren sneller dan ooit en alle stakeholders (zorgorganisaties, zorgverzekeraars, softwarepartijen zoals wij) hebben van deze versnelde trajecten enorm veel geleerd. Met dit in het achterhoofd: wat zal 2022 ons brengen op het gebied van digitale communicatie in de zorg? Waar ligt de focus, wat is er nodig?

1. Doorontwikkelen wat in gang is gezet

De ontwikkelingen zijn sneller gegaan dan ooit, maar er moest ook veel gewerkt worden onder abnormale omstandigheden met een enorm hoge werkdruk. Daarnaast moet er gekeken worden welke innovaties na de pandemie stand houden. Veel onderwerpen die begin 2021 actueel waren (zie ook onze whitepaper uit 2021, "Digitale communicatie in de zorg - 8 trends") zijn dan dan ook nu nog steeds. 

Er werd nog nooit zoveel gebeeldbeld als afgelopen twee jaar, maar bij veel organisaties is het nog steeds zaak om dit echt deel te maken van het vaste werkproces. Ook blijft het zaak om kritisch te blijven kijken naar de verschillende oplossingen die de zorgverlener tot zijn beschikking heeft: wanneer kies je voor de telefoon en wanneer voor videobellen en wanneer is een fysiek consult echt nodig? Wat is in het belang van de patiënt? Ook op het gebied van bijvoorbeeld de inzet van smart glasses worden nog steeds interessante stappen gezet binnen diverse zorgtakken. 

De inzet van digitale zorgtechnologie is enorm toegenomen en nu is het zaak om toe te werken naar een toekomstbestendig zorgstelsel waarin de patiënt centraal staat. In de woorden van de Zorg Enablers: "In tegenstelling tot het gebruiken van eHealth en andere digitale oplossingen in een oud zorgproces, gaat het om een fundamenteel herontwerp van zorgprocessen. Technologie is hiermee niet het doel, maar een enabler."

digitale-zorg-2022

2. Blijven investeren is een noodzaak

Om echt te kunnen doorpakken met zowel lopende als nieuwe innovatieprojecten, moet er ruimte blijven om te investeren. Dit zal een uitdaging blijven: de zorgkosten blijven toenemen en intussen is duidelijk dat de zorg in haar huidige vorm niet bestand zal zijn tegen de uitdagingen van de toekomst. Met name de vergrijzing zal grote impact hebben - men verwacht dat er in 2050 twee tot drie keer zoveel 80-plussers zullen zijn als nu. 

Daarnaast zet het nieuwe coalitieakkoord in op onder meer digitalisering en preventie, maar lijkt men de toenemende zorgkosten te willen beperken. In de woorden van Federatievoorzitter Peter Paul van Benthem van de Federatie Medisch Specialisten:

"De beoogde coalitie zet in op verbeteringen in de gezondheidszorg, maar het verbaast ons dat er geen forse investeringen worden gedaan zoals in andere sectoren. [...] door een combinatie van een jarenlang stijgende druk op de zorg, vergrijzing, tekort aan personeel en het blijven sturen op een lean and mean bedrijfsmodel, hebben we de zorg zo efficiënt ingericht dat het inmiddels piept en kraakt." 

Hier zal het laatste woord nog niet over gesproken zijn. Uiteindelijk benadrukte ook het RIVM dat technologische innovatie een 'dubbel gezicht' heeft: "Trends in het verleden laten zien dat het leidt tot meer zorguitgaven, maar inzet van technologie kan ook kosten besparen." Zo kan digitale zorg ervoor zorgen dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen. 

 

langer-thuis-wonen-digitale-zorg

3. Interoperabiliteit

Een belangrijk onderdeel van de beoogde doorontwikkeling van digitale communicatie in de zorg ligt bij interoperabiliteit. Zo is het gebruik van digitale consulten enorm gegroeid, maar, zoals gezegd door de Zorg Enablers: "De interoperabiliteit van verschillende systemen en software omtrent remote consulting laat vaak nog te wensen over voor effectieve toepassingen."

De focus op interoperabiliteit hebben we ook met Zaurus. Zo zijn er integraties met diverse zorginformatiesystemen. Interoperabiliteit is daarnaast een belangrijk doel achter onze overname door Enovation: de Zaurus-oplossingen zullen in steeds toenemende mate gaan 'samenwerken' met de vele andere oplossingen die Enovation te bieden heeft, zoals bijvoorbeeld ZorgMail (ZorgMail is reeds gekoppeld met maar liefst 250 informatiesystemen). Zo kunnen we de zorg nog beter gaan ondersteunen.

 

interoperabiliteit-digitale-zorg-tp

4. De patiënt als consument

Een andere ontwikkeling is dat patiënten steeds meer consumenten worden. Zij willen zelf de regie behouden over hun zorgproces en inzicht hebben in hun eigen data. Vanuit het kader van het inzichtelijk maken van data zullen PGO's (persoonlijke gezondheidsomgevingen) een grote rol gaan spelen - de aanstaande coalitie benoemt hierbij de noodzaak van uniformiteit, maar dit zal nog de nodige uitdagingen met zich meebrengen. 

Een ander facet van deze ontwikkeling is het belang van 'samen beslissen'. Ook de zorgverzekeraars leggen hier de nadruk op:

“Tijdens de coronapandemie hebben veel verzekerden ervaren dat digitalisering de zorg beter en beter bereikbaar en beschikbaar maakt. Zorgverzekeraars willen daarom dat patiënten, samen met hun arts, moeten kunnen kiezen voor digitale zorg als dat mogelijk en verantwoord is.”

De patiënt heeft een belang bij keuze: ook voor de vorm van een consult. Het is dan belangrijk dat zorgorganisaties faciliteren dat er in overleg met de patiënt besloten kan worden hoe het consult het beste gevoerd kan worden: digitaal of fysiek, telefonisch of middels beeldbellen.

 

samen-beslissen-patient-arts

5. Datagedreven zorg

In de woorden van Dirk Lukkien van Vilans: "Data kan helpen te begrijpen wat er is gebeurd, maar data kan ook helpen te voorspellen wat er kán gebeuren en het vormt zo steeds vaker de basis voor beslissingen en handelingen die mensen nemen." Dit biedt natuurlijk enorm veel kansen voor steeds verder gepersonaliseerde zorg en voor het kunnen voorkomen van onwenselijke gezondheidsproblemen. Veel organisaties verzamelen steeds meer data om hier in de toekomst de vruchten van te kunnen plukken. Ook slimme technologie zoals digitale assistenten / chatbots en andersoortige zorgrobots kunnen hier een rol in spelen.

Het is echter van belang dat er te allen tijde gekeken wordt naar de balans tussen technologie en de menselijke maat. Er zal nog veel onderzocht worden hoe data het meest verantwoord ingezet kan worden op praktisch en ethisch vlak.

datagedreven-zorg

Een nieuw zorgproces

Uiteindelijk hebben de innovaties op het vlak van digitale communicatie die zijn doorgevoerd tijdens de coronapandemie twee kanten. Enerzijds zijn er belangrijke ervaringen opgedaan en is er enorm veel geleerd over wat er mogelijk en onmogelijk is; anderzijds is veel doorgevoerd uit de noodzaak van het moment en zal de ware uitdaging liggen bij het vormen van een nieuw, toekomstbestendig zorgproces waarin digitale communicatie een rol zal spelen waarbij de behoeften van de patiënt centraal staan. 

 

Bronnen: 

BDO. "Digital Transformation in Healthcare." BDO Global, 1 december 2021, link. Bezocht op 4 januari 2022.

Brinkman, A. "RIVM: Zorgkosten stijgen naar 174 miljard in 2040." Zorgvisie, 20 juni 2018, link. Bezocht op 4 januari 2022.

CBS. "In 2050 zijn er twee tot drie keer zoveel 80-plussers als nu." CBS, 13 april 2021, link. Bezocht op 5 januari 2022.

Federatie Medisch Specialisten. "Reactie Federatie op het coalitieakkoord." Federatie Medisch Specialisten, 16 december 2021, link.
Bezocht op 4 januari 2022.

ICT&health. "Meer nadruk op digitalisering, gegevensuitwisseling in coalitieakkoord." ICT&health, 21 december 2021, link. Bezocht op 4 januari 2022.

Idenburg, P.J., S. Emonts en N. Chavannes. (2021). Zorg Enablers 2021. [PDF], Zeewolde, Nederland: Quality Dots.

Lukkien, D. "De kansen en uitdagingen van datagedreven zorg in 3 minuten." Vilans, 28 juni 2021, link. Bezocht op 5 januari 2022.